Badem Anaçları

Badem (tohum) çöğürü: Badem fidanı üretimi için badem tohumlarından elde edilen çöğürler anaç olarak bilhassa drenaj sorunu olmayan topraklarda geniş ölçüde kullanılmaktadır. Badem anacı üzerine aşılı fidanlarla bahçe kurulduğunda bahçede fidan kaybı, diğer anaçlara göre daha yüksek olmaktadır. Badem anaçları, nematotlardan kök çürüklüğü, gal, ur, kök funguslarından etkilenmektedir. Bunlar badem anacının hassas özellikleridir. Capnodis’e dayanıklıdır. Badem anaçları, kurak topraklarda tercih edilmektedir. Kireçli topraklara aşırı dayanıklı olmasına rağmen drenajı olmayan ağır topraklara dayanımı iyi değildir. Kazık kök yapma eğilimindedir. Saçak kök oluşturma eğilimi azdır. Yapılan bazı çalışmalarda; kök ucundan yapılan kesimle kazık kök hâkimiyeti kırılıp saçak kök verme durumu tespit edilmeye çalışılmıştır.

Tüplü badem fidanı üretimi ile hem sağlıklı saçak kök elde edecek hem de arazide fidan kaybını azaltacak bir yönteme de başvurulabilir. Badem çöğürleri kireçli ve kurak şartlar için uygundur. Bununla birlikte en iyi sonucu derin ve drenajlı topraklarda vermektedir. Badem tohumlarının genetik yapılarının heterozigot olmasından dolayı elde edilen çöğürler bir örneklik göstermez. Su tutan ağır ve killi topraklarda iyi gelişemez. Kök çürüklüğüne ve nematotlara hassastır.

Nemaguard anacı: Nemaguard anacı, P. Persica ve P. Davidissima melezidir. Kök nematotlarına dayanımı iyidir. Nematot bulaşık yerlerde üreticiler tarafından bu anaç tercih edilmelidir. Nemaguard anacının hiçbir badem çeşidiyle uyuşma problemi yoktur. Gerek ağaç ömrü (ekonomik ömür) gerekse verim istenilen düzeyde değildir. Bu nedenle Nematot ile bulaşık olmayan yerlerde anaç olarak tercih edilmemelidir. Badem anacı ile teşekkül ettirilen bahçelerde verim ve erken meyveye yatma oranı daha yüksektir. Nemaguard anacı ağır toprak şartlarında gal, fungus, kök çürüklüğü, vb. faktörlere karşı daha toleranslıdır. Badem çeşitleriyle gelişme durumları iyidir. Zayıf topraklarda Nemaguard, bademe anaç olarak kullanılmalıdır.

Erik anacı: Ağır topraklarda erik anaçları, bademe anaç olarak kullanılmalıdır. Kök funguslarının sıkıntı yaratabileceği bölgelerde anaç olarak seçilebilir ancak bu anaç toprak kökenli birçok hastalık ve zararlılara karşı dayanıklı değildir. Verime yatma geç olup ağaçların verimliliği orta düzeydedir. Ağaçların gelişim düzeyi de yeterli olmamaktadır. Bunun yanı sıra bazı badem çeşitlerinin uyuşma problemi mevcuttur. Bazı hastalıklara karşı badem ve şeftali anaçlarına göre daha dayanıklıdır. Erik anaçları, su tutan ve kök çürüklüğü ile bulaşık alanlarda kullanılır. Erikler, genellikle bademle iyi uyuşmaz, verim düşük olur ve meyvelerin büyük bir kısmında dış kabuk bademe yapışık olup ağaçlar kısa ömürlü olmaktadır.

Şeftali anacı: Özellikle Kaliforniya’da bademe anaç olarak yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Badem anaçlarına göre daha erken verime gelmeleri avantaj olarak görülmektedir. Ancak bu anaçların ekonomik ömrünün badem çöğürü anaçlarına göre daha düşük olması ise dezavantaj oluşturmaktadır. Toprak isteği yönünden seçici olan bu anaç, bazı toprak kökenli hastalıklara karşı da hassastır. Kireç oranı ve PH derecesi yüksek olmayan topraklarda şeftali bademe anaç olarak kullanılabilir. Sulanan topraklarda şeftali üzerine aşılı ağaçlar, ilk yıllarda hızlı gelişir ve 15–20 yıllık badem anacına göre daha çok meyve veriri. Erken meyveye yatar. Ağaçların ömrü ise kısadır.  

Şeftali x badem melez anaçları: Şeftali x badem melezleri, genel olarak değişik toprak şartlarına uyabilmektedir. Melezler çok kuvvetli olup kök sistemleri iyi tutunmaktadır. Bunların olumsuz yanı ise Nematotlara kısmen hassas olmalarıdır. Yoğun yetiştiricilik yapılan ülkelerde klon anaçları gittikçe yaygınlaşmaktadır. Bu klon anaçları, odun çelikleri ve doku kültürleri ile üretilip fidanlıklarda kullanılmaya başlanmıştır.